Savaşa doğru: İran füzeleri nereyi vurabilir? Bölgede kaç bin Amerikan askeri var?

Haziran 2025'te cereyan eden '12 Gün Savaşı'nın ardından ABD, İsrail'le birlikte İran'a yeniden saldırmanın eşiğinde bulunuyor. Tahran'ın elinde 400 kilogramı aşkın zenginleştirilmiş uranyumun atom bombasına dönüştürülme olasılığından ötürü İsrail'in Amerikan ordusunu yeni bir savaşa sürüklemesi yüksek bir ihtimal olarak görülüyor. 

Pentagon'un iki adet uçak gemisi ve ona bağlı görev grubuyla yığınak yaptığı Ortadoğu'da Amerikan üsleri onlarca tanker uçak ve savaş jetiyle teçhiz edildi. Mevcut tablo, Washington-Tel Aviv ekseninin uzun süreli bir savaşa hazırlandığını gözler önüne seriyor. 

Tahran ve müttefiki olan gruplar ise bir saldırı olması durumunda bölgedeki Amerikan üslerine misilleme yapacaklarını söylüyor. Savaşın başlaması halinde bölgedeki çok sayıda Amerikan üssü İran füzelerinin hedefi olabilir. Washington merkezli çeşitli araştırma kurumlarının raporlarına göre ABD'nin Ortadoğu'da en az 19 üssü bulunuyor ve bunlardan 8'i kalıcı tesis statüsünde. 

Bahreyn, Mısır, Irak, İsrail, Ürdün, Kuveyt, Katar, Suudi Arabistan, Suriye, Umman ve Birleşik Arap Emirlikleri'nde (BAE) halihazırda Amerikan askerî varlığı mevcut. Bunların yanında Pentagon, diğer üslere katkıda bulunma amacıyla Türkiye ve Cibuti'deki üslerden de yararlanıyor. 

9 bin Amerikan askerine ev sahipliği yapan Bahreyn'de ABD donanmasına bağlı 5. Filo'nun karargâhı bulunuyor. Bahreyn'deki Amerikan üssü, Basra Körfezi, Kızıldeniz, Arap Denizi ve Hint Okyanusu'nun bir kısmının sorumluluğunu üstleniyor. 

Katar başkenti Doha'da bulunan el-Udeyd Hava Üssü ise ABD Merkez Komutanlığı'nın (CENTCOM) taktik karargâhı durumunda. CENTCOM'un sorumluluk alanı sadece Ortadoğu değil aynı zamanda Orta ve Güney Asya'nın bazı bölgelerini de kapsıyor. Udeyd Üssü'nde yaklaşık 10 bin ABD askeri barınıyor. 

ABD'lilerin bulunduğu bir başka nokta ise Kuveyt'teki Arifjan Kampı. CENTCOM'um taktik-ileri karargâhı olan kampta CENTCOM'un kara birlikleri bulunuyor. Irak sınırındaki Kuveyt'te bulunan Ali el-Salem Hava Üssü ile Camp Buehring, toplamda 13 bin 500 ABD askerini barındırıyor. Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki el-Dhafra Hava Üssü'nde de yaklaşık 3 bin 500 Amerikalının bulunduğu biliniyor. 

İran'ın batıdaki komşusu Irak'ta ise ABD'nin iki büyük üssü dikkat çekiyor. Anbar eyaletindeki Ayn el-Esad Hava Üssü, 2020 yılında Devrim Muhafızları Komutanı Kasım Süleymanî'nin öldürülmesi sonrası İran füzelerinin hedefi olmuştu. Sonraki dönemde Donald Trump'ın açıklamaları, Tahran yönetiminin saldırıyı Beyaz Saray'ın bilgisi dahilinde gerçekleştirdiği ortaya çıktı. 

ABD'nin Irak Kürt Bölgesel Yönetiminin merkezi Erbil'de de bir üssü bulunuyor. Genellikle eğitim ve tatbikatlar için kullanılan Erbil Hava Üssü, IKBY peşmergeleri ile Amerikan askerleri tarafından ortak kullanılıyor. 

Suudi Arabistan'da ise yaklaşık 2 bin 700 ABD askeri konuşlandırılmış durumda. Buradaki personelin hemen hemen tamamı, Suud topraklarındaki Amerikan hava savunma sistemlerinin işletilmesinden sorumlu. Başkent Riyad yakınlarındaki Prens Sultan Hava Üssü, Patriot füze bataryaları da dahil olmak üzere çeşitli sistemlerin bulunduğu önemli bir hava kuvvetleri merkezi olarak dikkat çekiyor. 

Ürdün'ün Azrak kentindeki Muvaffak Salti Hava Üssü ise ABD ordusunun Levant bölgesindeki saldırıları için merkez konumunda. ABD Hava Kuvvetleri'nin 332. Hava Filosu'nun konuşlu olduğu Ürdün üssünde 3 bin 800 kadar asker bulunduğu belirtiliyor. ABD'nin Irak'ta 2 bin 500, Suriye'de ise 1000 kadar askeri var. 

İKİ UÇAK GEMİSİ, ONLARCA FIRKATEYN VE DESTROYER, DÜZİNELERCE TANKER UÇAK YIĞILDI

Son aylarda değişen bölgesel önceliklere bağlı olarak ABD üslerinde askerlerin ve teçhizatın sayısı değişti. Savunma yetkililerine göre şu anda Ortadoğu'da yaklaşık 40 bin Amerikan askeri bulunuyor. Bunların yaklaşık 4'te 1'i savaş uçaklarına, tankerlere, havadan yakıt ikmali ve istihbarat unsurlarına ev sahipliği yapan el-Udeyd'de bulunuyor. Personel sayısı bakımından bir sonraki en büyük üs olarak ise Bahreyn'deki deniz üssü olarak gösteriliyor. 

Donald Trump'ın ikinci döneminin başında, ABD'nin diğer bölgelerindeki faaliyetleri için Ortadoğu'da konuşlu savaş gemilerinden birkaçı buradan ayrılmıştı. Ancak şimdi Umman Denizi ve Basra Körfezi yeniden bir yığılmaya sahne oluyor. Bu güç gösterisinin en önemli unsuru, Güney Çin Denizi'nden ayrılıp CENTCOM bölgesine yollanmış USS Abraham Lincoln uçak gemisi oldu. USS Gerald Ford ise İran yakınlarında konuşlandırılacağı açıklanan ikinci uçak gemisi oldu. 

Uydu görüntüleri USS Abraham Lincoln gemisinin Umman açıklarında, İran'dan yaklaşık 700 kilometre uzakta bulunduğunu gösteriyor. USS Gerald Ford ise Kızıldeniz'den bölgeye intikal etmek üzere Cebelitarık Boğazı'ndan Akdeniz'e geçti. 

Nükleer enerjiyle çalışan Amerikan uçak gemilerinin görev grubunda Tomahawk seyir füzeleriyle donatılmış Arleigh Burke sınıfı füze destroyerleri bulunuyor. Bu gemiler, taşıdığı füzeler düşünüldüğünde İran topraklarının derinliklerine saldırabilecek kabiliyette bulunuyor. 

Uçak gemilerinde aynı zamanda çok sayıda savaş uçağı, elektronik harp ve radar karıştırma uçakları, helikopterler ve F-35 jetleri bulunuyor. Her uçak gemisinde ortalama 5 bin 500'er mürettebat görev yapıyor. Amerikan ve İngiliz basını, güdümlü füze destroyeri USS Delbert D Black'in de CENTCOM bölgesinde konuşlandığını belirtiyor. Ayrıca USS Abraham Lincoln uçak gemisine eşlik eden Arleigh Burke sınıfı muhrip sayısının 3 adet olduğu ileri sürülüyor. 

Bölgeye sadece donanma takviyesi değil uçaklar da akın etti. Küresel ölçekte hava hareketlerini izleyen çevrimiçi platformlar, radar ve iletişim ağlarını takip etme konusunda uzmanlaşmış RC-135W Rivet Joint tipi elektronik harp uçağının Katar'daki Udeyd Hava Üssü'ne indiğini kaydediyor.

İsrail basınına göre ABD ordusu, deniz kuvvetlerinin konuşlanmasına ek olarak kara savunmasını güçlendirmeye de hazırlanıyor ve önümüzdeki günlerde bölgeye bir adet THAAD uzun menzilli hava savunma bataryası sevk edilecek. 

Ürdün'deki Muvaffak Salti Hava Üssü'nde mevcut Amerikan uçaklarına ek olarak bir filo F-15 jeti konuşlanırken, ABD donanmasına ait EA-18G Growler tipi 6 adet elektronik harp uçağının da bölgeye gönderileceği belirtiliyor. İngiliz BBC'ye göre, Ortadoğu ve Körfez'deki üslere sevk edilen uçaklar arasında çok sayıda F-35 ve F-22 de var. Bunlara KC-135 ve KC-46 yakıt ikmal uçaklarıyla E-3 Sentry komuta-gözetleme uçakları eşlik ediyor. 

İRAN ENVANTERİNDEKİ HİPERSONİK FÜZELER YENİDEN ATEŞLENECEK Mİ?

Bölge ülkeleri, İran'a saldırı için topraklarının kullanılmasına karşı çıkıyor. Birleşik Arap Emirlikleri, gerek topraklarının gerekse de hava sahasının ya da sularının İran'a karşı herhangi bir düşmanca askerî eylem için kullanılamayacağını duyurdu. 

Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman da bu yönde bir karar alarak topraklarının İran'a saldırılar için kullanılamayacağını bildirdi. Washington yönetiminin fikrini değiştirmesi için Riyad'a baskı yaptığı biliniyor. 

Katar, Umman ve Türkiye ise İran'a karşı bir saldırıda bulunmaması için ABD yönetimine baskı yapıyor. 

Geçtiğimiz yıl haziran ayında ABD'nin İran topraklarına yönelik ilk saldırısının ardından Tahran, el-Udeyd Hava Üssü'ne füzeli saldırıyla misillemede bulunmuştu. Doha'daki Amerikan hava savunma sistemleri, İran'dan gelen balistik füzeleri önlemede başarılı oldu. Aynı sistemler, 9 Eylül 2025 günü İsrail uçaklarının Doha'ya saldırısını ise önlemedi. 

Körfez ülkelerinin İran'la yeni bir savaş konusunda ABD-İsrail eksenine karşı bir tutum sergilediği son dönemde ayan beyan ortaya çıktı. Bu nedenle İran'a yönelik muhtemel bir saldırının Umman Denizi'nin uluslararası sularından uçaklarla ve burada bulunan gemilerin uzun menzilli seyir füzelerini ateşlemesiyle yapılacağı sanılıyor. 

Saldırıların yeniden başlaması, İran'da balistik füzelerin bir kez daha ateşlenmesiyle sonuçlanabilir. İran envanterinde 300 kilometre menzilli Şahab-1 ve Fetih-110, 500 kilometre menzilli Şahab-2, 700 kilometre menzilli Zülfikâr, 800 kilometre menzilli Kıyam-1 gibi füzeler bulunuyor. 

Bunların yanında Şahab-3/Gadr, Siccil ve Hürremşehr balistik füzelerinin menzili 2 bin kilometreyi aşıyor. Seyir füzesi Sümer'in menzilinin de 2 bin 500 kilometre olduğu ileri sürülüyor.

Balistik füzelerin birçoğu 5 Mach sürati aştığı için hipersonik hızda ilerliyor. İsrail'de hava savunma sistemlerinin hipersonik hızla ilerleyen balistik füzeleri önlemekte çaresiz kaldığı görülmüştü. 

İran'ın balistik füzeleri, 15-16 Haziran 2025 gecesi İsrail'in Hayfa kentinde önemli tahribata yol açmıştı.