Güney Asya basını: Tek hangarda 3 prototip! Türkiye 40 milyar dolarlık KAAN'ı hızlandırdı

Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün'ün TUSAŞ ziyaretinden paylaştığı görüntüler yabancı basında ilgiyle karşılandı. Güney Asya'da Türk savunma sanayiini yakından takip eden saygın yayın organlarından Defence Security Asia (DSA), tek hangar 3 adet KAAN prototipi görüldüğünden bahsederek "Türkiye 40 milyar dolarlık KAAN programını hızlandırıyor" yorumunda bulundu. 

"TAI'de statik test uçağıyla birlikte P1 ve P2 prototipinin bulunması, 300 uçak hedefi ve 30 milyar dolar ABD Doları'na varan ihracat potansiyeliyle paralel olarak agresif üretimin yeni bir aşamasını işaret ediyor" ifadesiyle başlayan DSA haberinde ilgi çekici tespitler yer aldı.

Malezya merkezli savunma yayın organı, Millî Muharip Uçak KAAN'dan şöyle bahsediyor:

Türkiye'nin beşinci nesil hayalet savaş uçağı programı önemli bir dönüm noktasına ulaştı. Savunma Sanayii Başkanlığından üst düzey yetkililer, TUSAŞ-TAI tesisinde 3 farklı KAAN prototipini bizzat inceledi. Bu inceleme, Ankara'nın Millî Muharip Uçak girişimini kavramsal hedeflerden NATO ve Ortadoğu genelinde stratejik olarak koordine edilmiş bir geliştirme ve üretim ekosistemine dönüştürdüğünü teyit ediyor. 

Prof. Dr. Haluk Görgün'ün 'millî savunma sanayimizin en büyük projelerinden biri' olarak bahsettiği KAAN, artık daha agresif bir aşamada ilerliyor. Bu gelişme yalnızca teknik ivmeyi yansıtmakla kalmıyor, aynı zamanda stratejik üretim ve bakım ömrü boyunca potansiyel olarak 40 milyar ABD Doları'nı aşabilecek, on milyarlarca dolar değerindeki bir programa duyulan kurumsal güveni de yansıtıyor. 

Statik test çerçevesi olan P0 ve ikinci uçak P1'in aynı hangarda bulunması, geleneksel aşamalı test sürecini örtüşen aşamalara sıkıştırarak zamanlama riskini azaltmayı ve ihracat kısıtlamaları ile tedarik zinciri aksamalarından giderek daha fazla etkilenen küresel bir ortamda teknolojik egemenliği korumayı amaçlayan planlı bir hızlandırma stratejisini gösteriyor. 

İlk prototipin 21 Şubat 2024'te uçması ve birkaç ek gövdenin yapısal doğrulama ve sistem entegrasyonundan geçmesiyle birlikte Türkiye, KAAN'ı F-35, J-20 ve Su-57 ile stratejik söylemde eşit konuma getirdi ve beşinci nesil savaş uçaklarını yerli olarak geliştiren seçkin ülkeler grubuna katıldı. 

Programın TF-X konseptinden, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından Mayıs 2023'te uçağa KAAN adının verilmesine kadar olan evrimi, Türkiye'nin 2019'da F-35 konsorsiyumundan çıkarılmasının ardından yaşanan stratejik bir değişikliği yansıtıyor; bu jeopolitik olay, Ankara'nın kritik ön cephe hava savunma teknolojilerine tam olarak hakim olma kararlılığını hızlandırdı. 

Türkiye eş zamanlı uçuş testleri, yapısal yük doğrulaması ve üretim ekipmanlarının hazırlanması yoluyla, tipik olarak 10 yıl süren olgunluk döngüsünü daha iddialı bir zaman çizelgesine indirgemek için çalışıyor; uçakların göreve başlamasıyla birlikte 2029'da aylık 2 uçak üretimi planlanıyor. 

TUSAŞ Genel Müdürü Mehmet Demiroğlu'nun "Mevcut tahminlere göre Türk Hava Kuvvetleri'ne 100'den fazla KAAN uçağı tedarik edeceğiz. 250-300 adet de sipariş almayı bekliyoruz" şeklindeki açıklaması, KAAN'ı 25-30 milyar dolarlık ihracat değerine sahip bir platform haline getiriyor. 

Prototip sayısındaki artış, ihracat görüşmeleri, yerli motor geliştirme ve sensör füzyon mimarisinin olgunlaşması, Türkiye'nin havacılık ve uzay endüstrisinde yapısal bir dönüşüme işaret ediyor; KAAN artık hem bir savaş aracı hem de ülkeyi küresel savaş uçağı üreticilerinin seçkin grubuna yükseltme potansiyeline sahip bir endüstri motoru durumundadır. 

HAVA GÜCÜ MODERNİZASYON STRATEJİSİNİN YENİDEN YAPILANMASINI TEMSİL EDİYOR

Türk Millî Muharip Uçak programının kökenleri, Türk Hava Kuvvetleri'nin 200'den fazla F-16 Fighting Falcon uçağının yerini alacak yerli tasarım bir hava üstünlüğü savaş uçağı geliştirme kararı aldığı 2010 yılına dayanıyor. Mevcut F-16 uçakları, yükseltme açısından giderek daha sınırlı hale gelmiş ve dış desteğe bağımlı kalmıştır. 

2016 yılında TUSAŞ'a 1,2 milyar dolar değerinde resmî bir sözleşme verilerek sağlam bir endüstriyel temel oluşturuldu ve Ankara, sadece dünyanın büyük havacılık güçleri tarafından üstlenilen yerli bir beşinci nesil savaş uçağı geliştirmenin mâlî yükünü üstlenmeye istekli olduğunu kanıtladı. 

Saab ve daha sonra BAE Systems ile yapılan ilk işbirlikleri kavramsal ve mühendislik girdileri sağladı; ancak Türkiye, nihayetinde çok uluslu programları sıklıkla etkileyen siyasî kısıtlamalardan ve ihracat lisans sınırlamalarından kaçınmak için daha kapsamlı tasarım kontrolü ve fikrî mülkiyet haklarını tercih etti. 

Mart 2023'te yer testleri için P0 prototipinin ortaya çıkması, dijital tasarım ve rüzgâr tüneli simülasyonundan, uçuş kontrol yasalarını ve gerçek dünya aerodinamik parametrelerini iyileştiren motor testleri ve taksi sürüşleri de dahil olmak üzere fiziksel sistem doğrulamasına geçişi işaret ediyor. 

KAAN 21 Şubat 2024'te, iniş takımları açık olduğu halde 8 bin fit irtifada ve 230 knot hızla 13 dakikalık bir uçuş gerçekleştirmişti. Bu, taktiksel performansı artırmadan önce yapısal güven ve emniyete öncelik veren muhafazakâr bir profildir. 

6 Mayıs 2024'te gerçekleştirilen takip uçuşu, KAAN'ın irtifasını 10 bin fite çıkardı ve bir sonraki prototip için aerodinamik iyileştirmelere yardımcı olan önemli telemetri verileri üretti; bu arada P0'ın birincil görevinin tam bir savaş sistemi entegrasyonu değil, çerçeve doğrulaması olduğunu hatırlatalım. 

KAAN prototipine uzanan yolculuk, sadece mühendislik sürekliliğini değil, aynı zamanda Türkiye'nin hava gücü modernizasyon stratejisinin jeopolitik yeniden yapılanmasını da simgeliyor; bu strateji artık motorlar, AESA radarlar, elektronik harp ve gelişmiş kompozit malzemelerin artık giderek daha fazla yerli inovasyona dayanmasıdır. 

6 PROTOTİPLE YÜRÜTÜLECEK TESTLER KÜRESEL LİGDE EN ÖN SAFA YERLEŞTİRİYOR

KAAN geliştirme kampanyasını desteklemek için özel olarak 6 prototipin üretileceğinin doğrulanması, aerodinamik testler, sistem entegrasyonu ve yapısal dayanıklılık doğrulaması için takvime bağlanmış risk yönetim metodolojisini yansıtıyor. P0, aerodinamik ve yapısal bir gösterim aracı olarak kalırken bu statik test uçağının, gövde bütünlüğünü, kanat esneme toleransını ve uzun vadeli yorulma direncini simüle edilmiş binlerce saatlik çalışma altında doğrulamak amacıyla kapsamlı yük testlerinden geçmesi bekleniyor. 

Mayıs ayında uçuş yapması planlanan P1, operasyonel varyantın görev sistemlerinin çoğunu bünyesinde barındıracak ve bu da onu Türkiye'nin beşinci nesil geliştirme çalışmaları çerçevesinde erken bir prototip ile tam kapasiteli bir savaş uçağı arasında önemli bir köprü haline getirecektir. 

KAAN P2'nin ise uçuş zarfı ve sensör entegrasyon matrisini genişletmek amacıyla 2026 yılının sonuna kadar test filosuna katılması bekleniyor. Bu sayede, simüle edilmiş bir tehdit ortamında aviyonik yazılımın, radar performansının ve elektronik harp direncinin eş zamanlı olarak değerlendirilmesi mümkün olacak. 

KAAN için P3, P4 ve P5 prototipleri de planlanıyor. Bu da Türkiye'yi senkronize olarak uçan test uçağı sayısı bakımından küresel olarak en iddialı beşinci nesil programlar arasına yerleştirecek ikiye katlama stratejisi anlamına geliyor. 2026 yılının sonuna dek en az 3 KAAN uçağının hazır hale gelmesi, veri toplama döngüsünü hızlandırması ve yazılım olgunluğu ile yapısal sertifikasyon sürelerini kısaltarak 2029 operasyonel hedefine ulaşılmasını sağlayacak.

Bu eş zamanlı yaklaşım, tam test doğrulaması tamamlanmadan önce uzun vadeli bileşenlerin sipariş edilmesi gerektiği için finansal anlamda riskler taşır; ancak aynı zamanda ilk tasarım yinelemelerinin paralel üretim için yeterli istikrara ulaştığına dair güveni de yansıtır. Stratejik bir bakış açısıyla 6 prototip üzerinde yapılandırılmış genişleme, KAAN'ı deneysel bir projeden on yıllar boyunca blok evrimini yinelemeli yükseltmeleri ve ihracat uyarlamalarını destekleyebilecek sistematik bir havacılık ve uzay kampanyasına dönüştürüyor. 

GİZLİLİK GEOMETRESİNE SAHİP BİR HAVA ÜSTÜNLÜĞÜ PLATFORMU

KAAN, X band ve S band tehditlerine karşı radar kesit alanını en aza indirmek için radar emici malzemeler, özel şekilli girişler, dahilî silah bölmeleri ve kenar hizalama geometrisi içeren, çok yönlü esnekliğe sahip, her türlü hava koşulunda görev yapabilen, gizli, çift motorlu bir hava üstünlüğü platformu olarak tasarlandı. 

İlk versiyonda art yakıcı olmadan 76,3 kN ve art yakıcı ile 131 kN itme gücüne sahip 2 adet General Electric F110-GE-129 motoru kullanıldı. 36 bin lbf'nin üzerinde veya yaklaşık 160 kN itme gücüne sahip yerli TF35000 motorunun geliştirilmesi ve 2029-2030 civarında yer testlerine başlanması hedefleniyor. 

KAAN savaş mimarisinin özü, ASELSAN'ın galyum nitrür teknolojisine sahip MURAD AESA radarıdır ve bu radar, IRST ile entegre edilmiş bir radyo frekans sistemi, elektro-optik izleme sistemi (EOTS) ve kapsamlı sensör entegrasyonu için dağıtılmış açıklıklı bir yapıda birlikte çalışır. Bu sensör füzyon mimarisi, ham verileri entegre bir taktiksel resme dönüştürerek çekişmeli elektromanyetik ortamda ağ savaşını desteklerken, Doğu Akdeniz ve Ortadoğu'daki gelişmiş hava savunma sistemlerine karşı hayatta kalma olasılığını artırır. 

Radar uyarı alıcıları, füze uyarı sistemleri, lazer uyarıcılar, DRCM, DRFM işaretçileri ve karıştırıcıları içeren kapsamlı bir elektronik harp paketi, KAAN'ın haricî destek platformlarına aşırı bağımlılık duymadan katmanlı bir hava savunma sisteminde çalışabilmesine olanak sağlar. 

8 adet dahilî askı noktası, GÖKDOĞAN uzun menzilli füzeleri, BOZDOĞAN kızılötesi füzelerini, SOM-J seyir füzelerini, KUZGUN uzun menzilli mühimmatları ve yüksek hassasiyetli güdümlü bombaları destekleyerek beşinci nesil gizlilik yetenekleriyle silah sistemlerinin egemenliğini sağlar. 

Gizlilik geometrisinin, yerel sensörlerin, yerli silahların ve gelecekteki yerli motorların entegrasyonu, beşinci nesil KAAN'ın güvenilirlik iddialarını yalnızca aerodinamik biçimde değil, tüm imha zinciri boyunca sistemik özerklik ile de şekillendiriyor. 

ANKA-3 VE KIZILELMA İLE KOORDİNELİ HAVA OPERASYONLARI

KAAN'ın en dönüştürücü özelliklerinden biri de insansız savaş uçakları ANKA-3 ve KIZILELMA'yı koordineli saldırı operasyonlarında bir araya getirebilmesidir. KAAN modern hava savaşı kavramını genişleten bir muharebe yönetim sistemi olarak tasarlandı. Bu insanlı-insansız mimarî, yüksek tehdit veya aldatma amaçlı sızma görevlerini insansız unsurlara devrederek pilot riskini azaltırken, karmaşık savaş alanlarında uyarlanabilir kararlar alırken insan stratejik yargısını da korur. 

KAAN, güvenli veri bağlantıları aracılığıyla birden fazla hava noktasını birbirine bağlayarak sensör erişimini görüş hattının ötesine genişletir ve çekişmeli bölgelerde düşmanın hedef hesaplamasını zorlaştırarak beşinci nesil bir hava gücü çarpanı olarak değerini artırır. 

Bu dağıtık hava gücü modeli, Türkiye'ye Doğu Akdeniz, Karadeniz ve Ortadoğu'da potansiyel olarak jeopolitik tırmanmaya yol açabilecek büyük ölçekli insanlı birliklerin konuşlandırılmasına acil ihtiyaç duymadan, ölçeklenebilir bir caydırıcılık sağlamaktadır. 

Geliştirme ve üretim arasındaki paralel yaklaşım, temel bileşenlerin erken sipariş edilmesini sağladı; Blok-10 teslimatıyla birlikte 2029'a kadar ayda 2 uçaklık üretim hızına çıkılması hedefleniyor. Bu da Türk havacılık endüstrisine duyulan güvenin bir göstergesi. 

Endonezya'nın Temmuz 2025'te imzaladığı 48 uçaklık sözleşme ihracatta rekabet gücünü artırırken Suudi Arabistan, Pakistan ve diğer ülkelerle sürmekte olan görüşmeler KAAN'ın küresel pazar potansiyelini genişletiyor. Paralel üretim, ihracat genişlemesi ve yerli teknolojik konsolidasyonun birleşimi, KAAN'ı sadece beşinci nesil bir hayalet savaş uçağı değil, Türkiye'nin havacılık ve uzay egemenliğini, ekonomik üretimini ve jeopolitik etkisini güçlendiren kapsamlı bir sanayi stratejisi haline getiriyor. 

Sonuç olarak TUSAŞ/TAI'nin tek bir hangarında 3 prototipin bulunması, Türkiye'nin beşinci nesil hayalet savaş uçağının artık bir geliştirme vizyonundan operasyonel ve ihracata yönelik bir hava gücü varlığına doğru hızla ilerlediğini ve önümüzdeki on yıllar boyunca bölgesel güç dengesini yeniden tanımlama potansiyeline sahip olduğunu simgeliyor. 

Ardan Zentürk:

▪️Dünya havacılık tarihi için 2027-2028 hattı çok kritik. KAAN'a yönelik güncellemeler ve TEI'nin geliştirdiği motor sadece Türkiye'nin değil birçok ülkenin kaderini belirleyecek bir kimlik taşıyor.

▪️Ve bence Kanada, Türkiye ile ortak olmayı planlıyor; bir… pic.twitter.com/AC17FIS1h1

— TRHaber Savunma (@savunma_trhaber) February 12, 2026