Leonardo ilk Bayraktar TB3'ü fabrikadan çıkarıyor: Sırada AKINCI ve KIZILELMA var

Dünyanın en büyük İHA/SİHA şirketi Baykar'la Mart 2025'te ortak üretim anlaşması imzalayan İtalyan savunma devi Leonardo, üretilen ilk ürünü montaj hattından çıkarıp uçurmaya hazırlanıyor. Şirketin Baykar ürünlerini imâl etmek üzere belirlediği 3 adresten biri olan Ronchi dei Legionari'de Bayraktar TB3 üretiliyor. 

Firmanın 2025 yılı bilançosu ve temettü oranlarına ilişkin bilgi vermek üzere basın mensuplarına açıklamada bulunan Leonardo Genel Müdürü Roberto Cingolani, Baykar'la işbirliğinin beklediğinden daha hızlı seyrettiğini söyledi. İHA segmentinde olağanüstü bir ivme yakaladıklarını dile getiren Cingolani, Leonardo üretimi çeşitli sistemlerin Türk SİHA'larına entegrasyonunun devam ettiğini anlattı. 

Cingolani, "Baykar'la yeni teknolojileri (SİHA'lara) uygulamak üzere yakın işbirliği içinde çalışıyoruz. İki hafta sonra sunacağımız stratejik plan güncellemesinde bu konuda çok daha önemli detaylar paylaşacağız" diyerek üretimi tamamlanacak ilk İHA'ya ilişkin şu bilgileri verdi:

"İşbirliği programı hızlı bir şekilde devam ediyor. 8 ay içinde büyük mesafe kat ettik. Ronchi dei Legionari tesislerinde nisan ayı itibariyle ilk orta sınıf İHA'ların montaj ve üretimi tamamlanacak. Çalışmalar sadece sabit kanatlı araçları değil, döner kanatlı platformlar dahil olmak üzere geniş bir ürün yelpazesini kapsıyor.

Yüzlerce adetlik seri üretim ve satış aşamasından önce yaklaşık bir yıllık test ve gösterim süreci öngörüyoruz. Önümüzdeki birkaç ay içerisinde bu araçların özel koşullarda iniş yapma ve sürü operasyon kabiliyetlerini sergileyeceğiz. 

İHA programındaki ilerlemenin elektronik birimi üzerindeki etkisi, altıncı nesil savaş uçağı projesi GCAP'in hemen ardından hissedilecektir. Yatırımlar planlanan ölçekte devam ediyor. İHA programında takvimin biraz önündeyiz. 

Yeni İHA'lar sensörlerin, yüklerin ve komuta-kontrol sistemlerinin büyük ölçekli entegrasyonunu gerektirecek ve bu, Leonardo'nun yeni çok alanlı yaklaşımında elektroniğin tüm platformlar arasındaki mıknatıs rolünü güçlendirecek."

İTALYAN-TÜRK TB3, ITS TRIESTE İÇİN HAZIRLANIYOR

Roberto Cingolani'nin ifadeleri, seri üretim için hazır hale gelmiş ilk tesisin İtalya kuzeyindeki Ronchi dei Legionari olduğunu ortaya koydu. Leonardo ve Baykar şirketleri yüzde 50'şer payla LBA Systems adında bir şirket kurmuştu. 

Türk SİHA'larının İtalya'da nerede üretileceğine ilişkin Kasım 2025'te detaylı bilgi veren LBA Systems, ülkenin güneydoğusunda bulunan Grottaglie'de KIZILELMA kompozit imalâtının, kuzeybatıda Piaggio Aerospace'e ait Villanova d'Albenga tesislerinde AKINCI ve Bayraktar TB2'nin, Ronchi dei Legionari'de ise Bayraktar TB3'ün üretileceğini duyurmuştu. 

Nisan ayında montaj hattından çıkacak ilk ürün Bayraktar TB3 olacak. Türk Silahlı Kuvvetleri'nin katıldığı Steadfast Dart 2026 tatbikatında tüm NATO üyelerine gövde gösterisi yapan TB3'ün, İtalyan versiyonuyla Avrupa geneline ihraç edilmesi hedefleniyor. Leonardo şirketi TB3'ü İtalyan sensör, pod, radar ve elektro-optik faydalı yüklerle donatacak. TB3'ün nisan ayında hangardan çıkması sonrasında İtalyan sensörlerin test edilmesi sürecinin bir yıl sürmesi bekleniyor. 

150 kilogram faydalı yük kapasiteli TB2'ye kıyasla yaklaşık 300 kilogram yük taşıyarak önemli ölçüde daha üstün görünen TB3, TUSAŞ Motor Sanayii/TEI imzalı PD170 ve PD200 motorlarından güç alıyor. TB3'ün İtalyan versiyonunda da TEI üretimi motorların kullanılması bekleniyor. 

Bayraktar TB3'ün, TCG ANADOLU gemisine benzer özellikler taşıyan İtalyan ITS Trieste gemisi için tercih edilmesine kesin gözüyle bakılıyor. Kısa pistli amfibi hücum gemisi ITS Trieste, 2024 sonunda hizmete girdi. Amerikan F-35B uçaklarının konuşlanmasına imkân tanıyan gemide tıpkı ANADOLU'daki gibi 12 derecelik rampa bulunuyor. 

İtalyan Deniz Kuvvetleri'nin LBA Systems üretimi TB3'leri kullanıma sokması halinde dünyada ilk kez F-35B'lerle aynı platformda konuşlanmış olacak. İtalya'da yaklaşık 20 adet F-35B'nin hizmette bulunduğu sanılıyor. İtalyanlar kısa pistli ITS Trieste'yi envantere soktuktan sonra hafif uçak gemisi Giuseppe Garibaldi'yi Endonezya'ya satmıştı. Cakarta yönetiminin 450 milyon dolar karşılığında satın aldığı Giuseppe Garibaldi gemisinde de Bayraktar TB3'ler kullanılacak. 

AVRUPA'DA ASIL FIRTINA KIZILELMA İLE KOPABİLİR

Baykar-Leonardo ortaklığındaki LBA Systems şirketi TB3'le birlikte KIZILELMA üretimine de büyük önem veriyor. 29 Kasım 2025 tarihinde ASELSAN yapımı MURAD-100A AESA radarını kullanarak jet motorlu bir hava hedefini GÖKDOĞAN füzesiyle yaklaşık 50 kilometre menzilden vuran KIZILELMA, havacılık tarihinde yeni bir dönemi başlatmıştı. İtalya'da üretilecek KIZILELMA'ya yoğunlukla Leonardo sensör ve radarları yerleştirilecek. 

KIZILELMA'ya Leonardo sistemlerinin entegrasyonu nedeniyle insansız uçağın test faaliyetinin TB3'ün ihtiyaç duyduğu bir yıllık süreden daha uzun sürmesi yüksek bir olasılık olarak görülüyor. İtalya'nın İngiltere ve Japonya ile birlikte geliştirmekte olduğu 6. nesil uçak projesi GCAP, 2030'ların ortalarında uçması hedeflenen bir platform olarak sorunsuz şekilde ilerliyor. 

İtalyanlar, GCAP'le birlikte uçması için seçilecek insansız aracın KIZILELMA olacağına ilişkin işaretler veriyor. 2025 Haziran'ında Paris Air Show esnasında yaptığı bir açıklamada Roberto Cingolani, bu konuda karar aşamasında oldukları mesajını vermişti. 

"Önümüzde 3 seçenek var. Dürüst olmak gerekirse M345 ve M346'mız var. Bunları insansız hale getirebiliriz. Ancak Baykar'ın ürettiği ve modifiye edilebilen büyük İHA'lar da var. İnsansız platformu gerçek bir uçağa dönüştürmemiz gerekiyor" diyen Leonardo CEO'su, 6. nesil uçaktaki her ortağın kendi insansız uçağını belirlemekte özgür olduğunu söylemişti. 

Baykar Genel Müdürü Haluk Bayraktar ise KIZILELMA'nın bir 'yancı uçak' yahut 'otonom kanat uçağı' değil başlıbaşına insansız savaş uçağı özelliği taşıdığını söylüyor. Roberto Cingolani'nin Paris Air Show'daki açıklamasıyla aynı dönem ABD medyasına verdiği demeçte Bayraktar şunları söylemişti:

"KIZILELMA, Baykar'ın kendi tasarımı ve projesidir. İnsansız ürün ailesindeki son hedefimizdir. Hem ses altı hem de ses üstü yeteneklere sahip bir savaş uçağı... Bunu sadık kanat adamı (fedai uçak) olarak görmüyoruz ancak teoride, entegre bir yardımcı olarak çalışabilir. Eğer riskli ortamlarda insanlı savaş uçaklarıyla birleştirilirse...

ABD Başkanı Trump F-47'yi diğer savaş uçaklarını kontrol eden bir ana gemi olarak tanıttı. GCAP'i geliştiren konsorsiyum da bunu benzer şekilde tasarladı. Ancak KIZILELMA'yı biz, bir filo kontrol sistemiyle kendi başına çalışan bir uçak olarak görüyoruz."